Ciemne struktury nagrzewają się w słońcu znacznie mocniej niż białe, a to zmienia wszystko. Wystarczy zła zaprawa albo źle dobrany moment dnia, by całe ocieplenie stało się gorsze.

Z tego artykułu dowiesz się

• Dlaczego do styropianu grafitowego nie wolno stosować dowolnego kleju
• Jakimi konkretnie zaprawami SOLBET można pracować na ciemnych płytach
• Czym różni się klejenie metodą pasmowo-punktową od pełnopowierzchniowej
• W jakich godzinach i temperaturach prowadzić prace, by uniknąć wad
• Jakie błędy najczęściej spotykamy u inwestorów montujących grafit

W naszej praktyce widzimy, że klejenie styropianu grafitowego wymaga zaprawy oznaczonej przez producenta jako odpowiednia dla płyt o ciemnej barwie. W systemie SOLBET takie kryterium spełniają trzy produkty: klej do styropianu Gabit TERMO 1.6, zaprawa klejąca do ociepleń na cemencie białym Gabit TERMO 1.4 oraz zaprawa klejąca na cemencie szarym Gabit TERMO 1.5. To one tworzą bazę bezpiecznego montażu.

Dlaczego ciemna barwa płyty zmienia zasady gry?

Płyta grafitowa wygląda niepozornie, jednak jej powierzchnia pochłania znacznie więcej promieniowania słonecznego niż biały EPS. W efekcie nasłoneczniona ściana potrafi rozgrzać styropian nawet do 80°C, a tak rozprężony materiał wygina się, paczy i odrywa od podłoża. Stąd biorą się charakterystyczne fale na elewacjach montowanych w pełnym słońcu.

Zwykła zaprawa do białego styropianu nie przewiduje tak dużych naprężeń termicznych. Dlatego do grafitu sięgamy po kleje specjalnie do tego dopuszczone. Gabit TERMO 1.6, 1.4 oraz 1.5 mają deklarację producenta wskazującą zastosowanie na styropianie ciemnym, co odróżnia je od zapraw klasycznych.

Ciekawostka: różnica temperatur między powierzchnią białej a grafitowej płyty wystawionej na to samo słońce potrafi sięgnąć 25–30°C. Inwestorzy bardzo rzadko zdają sobie sprawę z tej rozbieżności, dopóki nie zobaczą deformacji na własnej fasadzie.

Trzy zaprawy SOLBET dopuszczone do styropianu grafitowego

Gabit TERMO 1.6 to klej dedykowany typowo do mocowania płyt, zarówno białych, jak i grafitowych. Sprawdza się tam, gdzie wykonawca chce mieć jeden produkt do całego etapu klejenia. Stosujemy go najczęściej, gdy w grę wchodzi tempo i wygoda pracy.

Gabit TERMO 1.4 to zaprawa klejąca na cemencie białym, przeznaczona zarówno do mocowania, jak i wykonywania warstwy zbrojonej siatką. Biały cement jest istotny, gdy potem nakładamy jasne, cienkowarstwowe tynki dekoracyjne, ponieważ nie przebija żadnych przebarwień. Natomiast Gabit TERMO 1.5 to wariant na cemencie szarym, ekonomiczny, używany pod tynki w kolorach intensywniejszych, gdzie barwa zaprawy nie ma znaczenia.

Metoda pasmowo-punktowa kontra pełnopowierzchniowa

W codziennej pracy spotykamy dwa sposoby nakładania zaprawy, a wybór nie jest dowolny. Metoda pasmowo-punktowa polega na nałożeniu obwodowego pasma kleju wzdłuż krawędzi płyty oraz sześciu placków pośrodku. Stosujemy ją, gdy podłoże jest nierówne, czyli na typowym murze z bloczków albo cegły. Klej kompensuje wtedy odchyłki sięgające nawet kilkunastu milimetrów.

Z drugiej strony metoda pełnopowierzchniowa, nakładana pacą zębatą 10 mm na całą tylną stronę płyty, wymaga równego podłoża. Sprawdza się natomiast na gładkim betonie albo na wcześniej wyrównanej powierzchni. Co więcej, przy płytach grafitowych daje lepszy kontakt termiczny z murem i ogranicza ryzyko deformacji od ciepła. W obu wariantach efektywna powierzchnia sklejenia musi wynosić minimum 40% płaszczyzny płyty, inaczej mocowanie nie spełnia wymagań ETAG 004.

Uwaga: spotykamy ekipy, które na grafit nakładają samych sześć placków bez obwodowego pasma. To poważny błąd, ponieważ między ścianą a płytą tworzy się komora powietrzna, w której nagrzane powietrze rozsadza klej od środka.

Kiedy klejenie idzie dobrze, a kiedy lepiej odpuścić

Temperatura otoczenia podczas montażu nie powinna spadać poniżej 5°C ani przekraczać 25°C. Jeśli świeci mocne słońce, a ściana jest południowa, prace prowadzimy wcześnie rano albo po południu, gdy elewacja jest w cieniu. W przeciwnym razie zaprawa za szybko traci wodę, a płyta zaczyna „pływać” na rozgrzanym kleju.

Praktyczna historia z naszego biura technicznego. Niedawno zgłosił się inwestor, który zauważył pofalowanie elewacji po pierwszej zimie. Po rozmowie okazało się, że ekipa kleiła grafit w lipcu, w pełnym słońcu, popołudniami, na ścianie południowej. Zaprawa była dobra, jednak warunki montażu sprawiły, że klej nie zdążył związać prawidłowo. Trzeba było skuwać i robić od nowa.

Uwaga: świeżo zamontowanego styropianu grafitowego nie zostawiamy bez warstwy zbrojonej dłużej niż przez okres podany w karcie technicznej. Promieniowanie UV niszczy strukturę EPS, a pofalowane płyty trzeba demontować. Więcej na ten temat znajdziesz w naszym opracowaniu o najczęstszych błędach montażowych przy płytach styropianowych.

Co zrobić przed nałożeniem zaprawy

Zanim sięgniemy po klej, podłoże musi być czyste, suche i nośne. Stare powłoki malarskie, kurz, wykwity oraz luźne fragmenty tynku usuwamy mechanicznie. Następnie sprawdzamy chłonność, polewając ścianę wodą; jeśli wsiąka błyskawicznie, gruntujemy emulsją głęboko penetrującą.

Płyty grafitowe trzymamy w cieniu, najlepiej pod folią ochronną. Mianowicie producenci dostarczają je już w opakowaniach z osłoną przed UV, którą zdejmujemy dopiero w momencie klejenia. Zaprawę przygotowujemy zgodnie z proporcjami z worka, mieszając ją wolnoobrotowym mieszadłem przez około 3 minuty, odczekujemy 5 minut i mieszamy ponownie. Wybór samego produktu warto skonsultować z poradnikiem o klejach do styropianu grafitowego, a parametry termiczne porównać z artykułem o różnicach między styropianem białym a grafitowym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę użyć kleju do białego styropianu na grafitowym, jeśli nie świeci słońce?

Nie polecamy tego rozwiązania, ponieważ zaprawa musi mieć potwierdzoną odporność na naprężenia termiczne typowe dla ciemnych płyt. Nawet jeśli aktualnie nie świeci słońce, fasada przez kolejne lata będzie wystawiona na pełne nasłonecznienie. Bezpieczniej sięgnąć po Gabit TERMO 1.4, 1.5 lub 1.6.

Jak długo schnie zaprawa klejąca pod styropianem grafitowym?

Wstępne związanie następuje po około 24 godzinach, a pełną nośność klej osiąga po 2–3 dniach. Dopiero wtedy można kołkować płyty i przystępować do warstwy zbrojonej. Jeśli temperatura jest niska albo wilgotność duża, czas wydłuża się odpowiednio.

Czy płyty grafitowe wymagają kołkowania mechanicznego?

Tak, oprócz klejenia stosujemy kołki rozporowe, których liczba zależy od wysokości budynku i strefy wiatrowej. Zwykle używa się 4–8 łączników na metr kwadratowy. Dobór kołków konsultujemy z projektem ocieplenia.

Co zrobić, jeśli pada deszcz w trakcie prac?

Świeżo zamontowane płyty należy osłonić folią aż do związania kleju. Zalanie zaprawy wodą wymywa cement i osłabia mocowanie. Jeżeli deszcz dopadł nas tuż po przyklejeniu, sprawdzamy każdą płytę i te luźne odrywamy oraz montujemy ponownie.

Czy można kleić styropian grafitowy zimą?

Tak, ale tylko zaprawami w wersji zimowej i przy temperaturze powyżej 5°C, zarówno powietrza, jak i podłoża, przez minimum 24 godziny po nałożeniu. W praktyce w grudniu i styczniu prace przerywamy albo stosujemy specjalne osłony termiczne.

Czym różni się Gabit TERMO 1.4 od 1.5 w użytkowaniu?

Różnica leży głównie w kolorze cementu bazowego i w docelowym tynku. Wersja 1.4 z białym cementem dobrze sprawdza się pod jasne tynki, natomiast 1.5 z cementem szarym jest tańsza i pracujemy nią pod tynki w mocniejszych kolorach. Parametry mechaniczne obu produktów są zbliżone.

Po jakim czasie od klejenia można nakładać warstwę zbrojoną siatką?

Zalecamy odczekać co najmniej 2–3 dni od przyklejenia płyt, w zależności od temperatury i wilgotności. Wcześniejsze nakładanie siatki grozi przesunięciem płyt i pęknięciami w warstwie zbrojonej. Cierpliwość na tym etapie naprawdę się opłaca.